هیئتها فضایی هستند که در آن مفاهیم انتزاعی اعتقادی، به تجربهای ملموس و عاطفی تبدیل میشوند. از طریق مداحی، نوحه خوانی و روایت های مقتل، زیست تاریخی و اخلاقی امام حسین (علیه السلام) از صفحات کتابها به قلب مومنان منتقل میشود. این تجلی عاطفی، پیوندی ناگسستنی میان فرد و عقیدهاش ایجاد میکند و به زیستِ مذهبی، معنایی فراتر از شعار میبخشد.
یکی از مهمترین ویژگیهای هیئتها، توانایی آنها در ایجاد «اتصال» است. هیئتها به نوعی «سرمایه اجتماعی» تبدیل شدهاند که افراد را از طبقات مختلف اقتصادی و اجتماعی گرد هم میآورد. در محیط هیئت، فراتر از مرزهای فردی، نوعی همدلی و همسویی ایجاد میشود که میتواند منجر به تقویت انسجام جامعه و ایجاد شبکههای حمایتی مانند کمک به نیازمندان یا حل مشکلات اعضا گردد.
در دنیای مدرن و گذرا، هیئتها به عنوان نگهبانان سنت عمل میکنند. آنها مکانی هستند که در آن ارزشهای اخلاقی، آداب معاشرت، و آداب عزاداری از نسلی به نسل دیگر منتقل میشود. از مراسمهای ساده محلی گرفته تا هیئتهای بزرگ و سازمانیافته شهری، همگی تلاش میکنند تا زنجیره پیوند میان گذشته و حال را حفظ کنند.
به طور خلاصه، هیئتها نه تنها فضایی برای برگزاری مراسم است، بلکه «قلب تپنده» حیات اجتماعی و مذهبی در شهرها هستند که در آن عاطفه، اجتماع و اعتقاد در هم میآمیزند.
هیئت؛ از زیست سنتی تا ساختار های اجتماعی مدرن: تاملاتی در ماهیت و کارکرد
هیئتهای مذهبی در بافتار فرهنگی ایران، پدیدهای فراتر از یک سازمان یا یک انجمن ساده هستند؛ آنها «میراث های زیست» و کانونهایی برای تجلی هویت جمعی هستند که در طول قرنها، از محافل کوچک و محلی به ساختارهای پیچیده و سازمان یافته شهری تبدیل شدهاند. برای درک عمیق هیئت ها، باید از سه منظر «تاریخی»، «جامعه شناختی» و «روان شناختی» به آنها نگریست:۱. ابعاد تاریخی و تداوم سنت
هیئتها، حافظانِ حافظه جمعی یک ملت هستند. در طول تاریخ، زمانی که ساختارهای رسمی حکومتی یا آموزشی ممکن نبودند، هیئتها نقش «نگهبانان روایت» را بر عهده داشتند. آنها نه تنها داستانهای مذهبی، بلکه آداب، رسومات، زبان و حتی سبکهای هنری مانند سبکهای خاص نوحه خوانی و هنر تزیین پرچم ها را حفظ کرده و از طریق مراسمهای عاشورایی، زنجیره ای پیوند میان نسلهای گذشته و آینده برقرار نمودهاند. این تداوم، باعث شده است که هیئت، نمادی از پایداریِ یک فرهنگ در برابر تغییرات زمانه باشد.۲. ابعاد جامعهشناختی: پیوند دهنده و ساختار دهنده
از منظر جامعه شناسی، هیئتها به عنوان یکی از قدرتمند ترین ابزارهای «انسجام اجتماعی» عمل میکنند. در شهری بزرگ و تکساختار مثل تهران، که ممکن است افراد در مناطق مختلف زندگی کنند و با هم ارتباطی نداشته باشند، هیئتها فضایی را فراهم میکنند که در آن «شکافهای طبقاتی» کمرنگ میشوند.سرمایه اجتماعی: در هیئت، فردی که از طبقه مرفه است در کنار فردی از طبقه کارگر، در یک صف قرار میگیرند و یک هدف مشترک یعنی عزاداری آنها را پیوند میدهد.
شبکهسازی حمایتی: هیئتها اغلب به ساختارهای خودیاری تبدیل میشوند؛ از برگزاری مراسمهای ختم و تعزیه گرفته تا مدیریتِ خیریههای بزرگ که وظیفه تأمین نیازهای معیشتی اعضای جامعه را بر عهده دارند.
۳. ابعاد روان شناختی و تربیتی: کاتارسیس و هویت یابی
در سطح فردی، حضور در هیئتها دارای کارکردهای روانی عمیقی است:تخلیه هیجانی (Catharsis): مراسمهای عزاداری با تمرکز بر مفاهیم فداکاری و رنج، فضایی را فراهم میکنند که در آن افراد میتوانند هیجانات سرکوبشده خود را از طریق گریه و همدلی با سوگ امام (علیه السلام)، به شکلی سالم تخلیه کنند. این فرآیند، نوعی درمان جمعی برای فشارهای روانی زندگی مدرن است.
آموزش اخلاقی و هویتیابی: هیئتها مدرسههای غیررسمیِ اخلاق هستند. از طریق سخنرانیهای مذهبی، ارزشهایی چون عدالت، شجاعت و ایثار به صورت عملی و با پیوند عاطفی به ذهن نوجوانان و جوانان منتقل میشود. این امر به فرد کمک میکند تا در دوران حساسِ «هویتیابی»، الگویی برای زندگی خود بیابد.
۴. تحول در عصر مدرن: از محله به رسانه
امروزه هیئتها با چالش و فرصت جدیدی روبرو هستند: «دیجیتالی شدن». هیئت های بزرگ تهران اکنون از شبکههای اجتماعی برای مدیریت جمعیت، پخش زنده مراسم و حتی جذب مخاطبان دور از خود استفاده می کنند. این گذار از فضای فیزیکی محله به فضای مجازی، باعث شده است که هیئت ها از یک نهاد منطقه ای، به یک نهاد «جهانی» و «فرامرزی» تبدیل شوند که مرزهای جغرافیایی را در می نوردند.هیئت های یزد با آدرس و زمان و مداح در ماه محرم
با آغاز شب نخست محرم، نوای عزاداری در حسینیه ها، تکایا و مساجد یزد با حضور مداحان و وعاظ طنینانداز شده است؛ چنان که حتی پیامدهای سخت حوادث ناگوار مانند کرونا و سیل نیز نتوانسته است از عزم مردم دارالعباده برای حضور در میادین عزاداری و روضه محرم بکاهد.مراسم سوگواری هیئت انصار الائمه (علیه السلام)
همزمان با شب نخست ماه محرم، مراسم سوگواری هیئت انصارالائمه یزد به مدت ۱۰ شب برگزار میگردد.مکان: منطقه صفائیه، میدان دانش آموز، حیاط دبستان دخترانه سما
زمان: از ساعت ۲۰:۳۰ الی ۲۲:۳۰
سخنران: حجت الاسلام والمسلمین محمدعلی عالم از قم
مداح: کربلایی مجتبی محمدی پناه
مراسم سوگواری هیئت دختران فاطمه (سلام الله علیه)
مکان: مسجد و حسینیه حضرت ابوالفضل (علیه السلام)، اکرمآباد، بلوار مدرس، تقاطع خیابانهای امام خمینی (ره) و حضرت ابوالفضل (علیه السلام)زمان شروع: از شامگاه اول محرم
مدت زمان: ۱۱ شب، دهه اول محرم
ساعت برگزاری: پس از نماز مغرب و عشا به مدت دو ساعت
سخنران: حجت الاسلام والمسلمین قاسم اردکانی
مداح: کربلایی محمد عظیمی پور
مراسم سوگواری هیئت مکتب الزهرا (سلام الله علیه) یزد
مراسم عزاداری دهه اول محرم الحرام ویژه برادران به همت هیئت مکتب الزهرا (سلام الله علیه) برگزار می گردد.مکان: آزادشهر، بلوار شهید دهقان منشادی، مسجد امام حسین (علیه السلام)
زمان: از شامگاه اول محرم به مدت ۱۰ شب متوالی
ساعت برگزاری: ۲۰:۴۵ الی ۲۲:۱۵
سخنران: حجت الاسلام مهدی شفیعی
موضوع سخنرانی: «آرامش حسینی در خانواده»
مراسم سوگواری هیئت رایة الزهرا (سلام الله علیه) یزد
مراسم عزاداری دهه اول محرم الحرام به همت هیئت «رایةالزهرا (سلام الله علیه)» برگزار میگردد.مکان: آزادشهر، پرسی گاز، کوچه شهید شاهدی، سالن الغدیر بیت الزهرا (سلام الله علیه)
زمان: از اول محرم به مدت ۸ شب
ساعت برگزاری: از ساعت ۲۰:۳۰ به مدت دو ساعت
سخنران: حجت الاسلام حمیدرضا جهانشاهی
مداحان: کربلایی مجتبی حجتی و کربلایی مهدی حجتی
مراسم سوگواری هیئت علمدار حسین دارالعباده یزد
مراسم عزاداری دهه اول محرم الحرام به همت هیئت «علمدار حسین دارالعباده یزد» و «پایگاه شهید محمدحسین محمدخانی» برگزار میگردد.مکان: اکرمیه، بلوار مدرس، فاز ۲ مسکن مهر فاطمیه، جنب مسجد و حسینیه امام سجاد (علیه السلام)
زمان: از شامگاه اول محرم به مدت ۱۰ شب
ساعت برگزاری: از ساعت ۲۰:۴۵ به مدت دو ساعت
سخنران: حجت الاسلام حسین حیدری
مرثیه سرای: مهدی ضیافتی
مداحان: سایر مداحان اهل بیت (علیهم السلام)
مراسم سوگواری هیئت چهارده معصوم (علیه السلام) یزد
مراسم سوگواری اباعبدالله الحسین (علیه السلام) به همت هیئت «چهارده معصوم (علیه السلام)» محله بزرگ امامشهر یزد برگزار می گردد.مکان: محوطه روباز مجموعه چهارده معصوم (علیه السلام)، کنار نخل امام حسین (علیه السلام)، واقع در بلوار شهید محمدعلی کارگر، خیابان دانش، امامشهر یزد
زمان شروع: شامگاه اول محرم
مدت زمان: ۱۳ شب
ساعت برگزاری: از ساعت ۲۰:۳۰
مراسم سوگواری هیئت ثامن الائمه (علیه السلام)
مراسم عزاداری ماه محرمالحرام به همت هیئت امنا و هیئت «ثامن الائمه» منطقه صفائیه یزد برگزار میگردد.مکان: شهرک گلستان، بلوار امامت، محوطه روباز مسجد ولایت
زمان شروع: از شامگاه اول محرم
مدت زمان: ۱۳ شب
ساعت برگزاری: از ساعت ۲۰:۰۰ الی ۲۲:۰۰
مراسم سوگواری هیئت انصار الزهرا (سلام الله علیه) یزد
مراسم عزاداری دهه اول ماه محرم الحرام به همت هیئت «انصارالزهرا (سلام الله علیه)» شهر یزد برگزار می گردد.مکان: دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، میدان عالم، جوار شهدای گمنام
زمان شروع: همزمان با شب نخست ماه محرم
مدت زمان: ۱۰ شب
ساعت برگزاری: از ساعت ۲۰:۳۰
سخنران: حجت الاسلام نجمالهدی
مداح: کربلایی علی زارع
مراسم سوگواری هیئت رزمندگان اسلام
مراسم سالیانه دهه اول محرم الحرام به همت هیئت رزمندگان اسلام برگزار میگردد.مکان: حسینیه سید محمدآقا، خیابان انقلاب اسلامی یزد
زمان شروع: همزمان با شب نخست محرم
مدت زمان: ۱۰ شب
ساعت برگزاری: از ساعت ۲۰:۴۵
سخنران: حجت الاسلام وحید رحمانی
مداحان: کربلایی روح الله خدابنده و کربلایی سجاد دهقان منشادی
هیئت های یزد با آدرس و زمان و مداح در ماه غیر محرم
هیئت عزاداران حسینی کوی چهارمنار یزد
محله چهارمنار یزد از محلات قدیمی شهر یزد است که امروزه در مرکز شهر قرار گرفته و بزرگترین محله بافت تاریخی شهر یزد از لحاظ وسعت میباشد. این محله به همراه محله فهادان یزد از مهمترین محلات بافت تاریخی و قدیم یزد میباشد که مهمترین حوادث سیاسی تاریخ یزد پس از اسلام را در خود دیدهاست.وجه تسمیه آن به مناسبت وجود چهارمنار دو مدرسه مقابل هم معروف به مدرسه شمسیه است که به دستور سید شمس الدین محمد بن رکن الدین در سر کوچه بهروک( چهارمنار امروزی) ساخته شدهاست که اکنون آرامگاه سید شمسالدین، بانی مدرسه هم در این مدرسه قرار دارد ولی اینک اثری از آن منارهها نیست.
در حال حاضر موقعیت جغرافیایی این محله بصورت مربعی وسیع است که تقریباً بینابین چهارراه های بعثت، دولت آباد، 22 بهمن و فرهنگیان قرار گرفته است .
محله چهارمنار دارای یازده مسجد، شش حسینیه، دو تکیه و چهار زیارتگاه می باشد .
هیئت محله چهارمنار با نام کامل« هیئت عزاداران حسینی کوی چهارمنار یزد» از قدیم تاکنون همواره جزو بزرگترین و پرجمعیت ترین هیئات یزد و نوحه های این هیئت از محبوبترین نوحه های یزد بوده است.
هم اکنون حاج علی فرهنگ دوست، محمدعلی ابراهیمی و فرزندش حمیدرضا مداحان این هیئت هستند .
هیئت فدائیان اباالفضل (علیه السلام) باغ گندم یزد
باغ گندم یکی از محلات کهن یزد است که درحال حاضر در طرف غرب خیابان سیدگلسرخ و در دل بافت تاریخی یزد قرار دارد .در قرون گذشته در این محله باغات پهناور گندم وجود داشت که با گذشت ایام ، آن باغات پهناور گندم از بین رفته و جای آنرا محله ای تحت عنوان محله باغ گندم گرفت که با ایجاد خیابان سیدگلسرخ در مجاورت آن واقع شد .
این محله هم اکنون دارای سه حسینیه ، سه مسجد ، یک تکیه و یک زیارتگاه میباشد .
هیئت محله باغ گندم با نام کامل « هیئت فدائیان اباالفضل (علیه السلام) باغ گندم یزد » از دیرباز تاکنون جزو بزرگترین و پرجمعیت ترین هیئات یزد بوده و نوحه های این هیئت همیشه از پرطرفدارترین نوحه های یزد بوده است .
مرحوم ابدی ، مرحوم ابهت ، فتح ا... قادریان ، حسین اصحاب و کاظم آسیاچی از مداحان قدیمی این هیئت بوده اند و در حال حاضر نیز حاج سعید میرزایی نسب مداح این هیئت می باشد .
هیئت عزاداران حسینی فهادان یزد
فهادان یکی از قدیمیترین و اصیلترین محلات شهر یزد به حساب میآید. این محله در گذشته جزو محلات اعیاننشین یزد بوده است؛ کوی فهادان به همراه محله چهارمنار از مهمترین محلات بافت تاریخی و قدیم یزد هستند.محله فهادان یزد یکی از محلات دیدنی، تاریخی و مهم یزد نیز است که در قلب بافت سنتی و تاریخی شهر قرار گرفته است. این محله جدا از اینکه از دید معماری دارای اهمیت بسیاری است، مکانهای تاریخی متعددی را نیز در خود جای داده است.
این محله از غرب به محله کوشکنو و خیابان سیدگل سرخ ، از شرق به محله مالمیر و خیابان امام خمینی ، از شمال به خیابان فهادان و محله زنگی ، از جنوب به محله بازار نو و از جنوب غرب به محله شاه ابوالقاسم و خیابان لردکیوان منتهی می شود.
فهادان در لغت به معنای فرد سرشناس یا دانا میباشد و ریشه در کلمه فهد دارد. بنا بر اسناد تاریخی، چون سلطان قطب الدین بن عزالدین لنگر، علاقه شدیدی به نگهداری یوز داشته، در محل زندگی از یوزهای خود نگهداری میکردهاست؛ بدین سبب این محله به یوزداران هم معروف است. در منابع دیگری هم نام این محله به نامهای محله فهادان ، محله یوزداران و محله جنگل آورده شده است.
بر اساس منابع تاریخی چهار نفر از رئیسان نظامیان علاء الدوله کالنجار (۴۳۲ه. ق) حصاری در اطراف آن محل ایجاد کردند، که شامل برج و بارو میباشد (عهد کالویه-۴۳۲ه. ق). محله فهادان از نظر موقعیت در داخل این حصار قرار دارد.
بناهای تاریخی ارزشمندی که مربوط به دوران های مختلفی است، در محله فهادان قرار دارند مانند: آبانبار، مسجد، حسینیه، بازارچه و کارگاه ها که نشان دهنده تجمع مردم و اهمیت مکان و رونق در آن محله میباشد. همچنین مسیر عبور یوزداران از یک طرف به سمت دروازه مالمیر و از یک طرف به سمت دروازه کوشکنو بسیار مهم است زیرا این دو دروازه، دروازههای اصلی شهر بوده اند.
این محله دارای 10 مسجد، 4 زیارتگاه و 4 حسینیه می باشد.
و اما هیئت فهادان یزد به دلیل اهمیت و پیشینه ی سیاسی، اجتماعی و فرهنگی این محله، هیئت محله فهادان نیز از دیرباز و از ابتدای تاریخ عزاداری در یزد، مهمترین هیئت یزد بوده و هست که به سبب نوحه های ماندگار زنده یاد حسین سعادتمند نیز به نقطه عطفی در تاریخ عزاداری یزد تبدیل شده است؛ به همین جهت هیئت فهادان به عنوان نماد هیئت های عزاداری شناخته می شود.
مرحوم حاج سیدعباس حسینی مطلق، مرحوم سیدعلی حسینی، مرحوم اکبر سعادتمند، مرحوم نصرا... سخندان، مرحوم حسین سعادتمند، علی بهروئیان، فرید سعادتمند و سید هاشم فلاحی از نوحه خوانان این هیئت در بیش از یک قرن گذشته تا به امروز بوده اند و هم اکنون نیز حسین کاسب و مجتبی زارع نوحه خوانان این هیئت هستند.
هیئت علقمه امامشهر یزد
هیئت علقمه امام شهر یزد با حضور بیش از 1800 نفر از جوانان بهعنوان یکی از جوانترین و پرجمعیت ترین هیئت های استان یزد شناخته میشود.هیئت علقمه که از هیئت های نوپا و تازه تأسیس یزد به شمار می رود، در سال 1370 در منطقه امام شهر یزد به همت عالی مرحوم محمدعلی حمید پور بنیانگذاری شد.
محله امامشهر (آرمان شهر) یزد از شمال با بلوار آیت الله محمدکاظم طباطبایی یزدی، از غرب با بلوار هفده شهریور ، از جنوب با بلوار رسالت و از شرق به بلوار امام حسین محدود شده است.
پایگاه این هیئت، مسجد و حسینیه حضرت سجاد (علیه السلام) امام شهر می باشد.
این هیئت که از اوایل دهه 80 به پرجمعیت ترین هیئت یزد تبدیل شد، همواره به دلیل هماهنگیِ خاص و مثال زدنی با جمعیت زیاد و همچنین بهره گیری از نوحه خوانان و شاعران مشهور ، مورد توجه و استقبال عموم قرار گرفته و آثار خاص و مخاطب پسندی را در طول این سالها از خود به جای گذاشته است.
آقایان مجتبی هراتی، محمدرضا ابراهیمی، مصطفی راغب، سیدمصطفی جوکار، رضا تقی زاده، احمد تقی زاده، علیرضا طراز یزدی، صادق حمیدپور و ... از نوحه خوانان این هیئت به ترتیب از حال تا ابتدای تأسیس بوده اند و آقایان مهدی قدکی، احمد محبی، مرحوم کاظم حلبی کار و بهرام شمس و همچنین خانم دکتر عالیه مهرابی نوحه های این هیئت را سروده اند.
هیئت عزاداران حسینی شیخداد یزد
محله شیخداد یکی از قدیمیترین محلات یزد است که در دل بافت تاریخی یزد و در مجاورت محلههای باغ گندم، ابوالمعالی، کوی علیا، بعثت، چهارمنار، باغ صندل، نصرآباد، جنتآباد و سرجمع قرار گرفته است.این محله از شمال به بلوار شهید نواب صفوی، از جنوب به خیابان سیدگلسرخ، از شرق به خیابان شهید چاوشیان و از غرب به خیابان انقلاب منتهی میشود.
این محله به «شیخ تقی الدین دادا محمد» از عرفای قرن هفتم هجری و مؤسس سلسله دادائیه منسوب است که پس از وفاتش در بقعهای که به سلطان شیخ داد مشهور است به خاک سپرده شد. در بین اهالی آن محله مشهور است که مردم او را به سبب کرامت، بذل و بخشش بسیار، در لهجه یزدی با نام «شیخ داد» میشناختند.
ماجرای اقامت حافظ در محله شیخداد یزد
نقل است که «شاه شجاع»، حاکم شیراز در پی اختلاف با حافظ، سرانجام با هماهنگی وزیر خود «توران شاه» تصمیم میگیرد حافظ را به شهر یزد تبعید کند؛ حافظ به یزد میرود و وقتی وارد یزد میشود، به خانقاه شیخ تقی الدین محمد دادا میرود، اما در زمان تبعید حافظ این خانقاه توسط پسرِ شیخ اداره میشد، زیرا خود شیخ، مدتها پیش از این فوت کرده بود.
حافظ تقریباً 2 سال در این خانقاه و زیر نظر «شاه یحیی» که پسرِ برادرِ «شاه شجاع» و حاکم محلّی یزد بود، اقامت داشت.
برخی از عناصر شاخص تاریخی این محله عبارتند از: مسجد کوفه شیخداد، آبانبار دروازه شیخداد، مجموعه سلطان شیخداد، مسجد گلدسته شیخداد و حمام شیخداد.
هیئت عزاداران حسینی محله شیخداد با نام کامل «هیئت داغداران خورشید شیخداد یزد» که از آن به عنوان قدیمی ترین هیئت یزد نام برده می شود از دیرباز تاکنون جزو معروفترین و پرجمعیتترین هیئتهای یزد بوده و نوحههایش همواره از پرمخاطبترین و محبوبترین نوحههای یزد بوده است.
از هیئت شیخداد بهعنوان سردمدار سبک نوین عزاداری یزد (با رویکردی جدید و جریانی روشنگر) در نسل جدید یاد میشود که با استفاده از اشعار اعتراضی شهابالدین موسوی از سال 1379 نگاه جدیدی را به عزاداری یزد افزود و دفتر تازهای را در این راه گشود.
مرحوم ظریف، مرحوم احمد و مهدی مخترع زاده، مرحوم عباس دهستانی (قلی)، آقایان رضائیان، چنگیز حبیبیان، سید حسین فلاحتی و سید مرتضی (بامداد) فلاحتی از نوحهخوانان این هیئت بودهاند و هم اینک حمید پایدار و سید مجتبی حیدرپور نوحهخوان این هیئت هستند.
هیئت بعثت یزد
هیئت بعثت یکی از قدیمیترین و بزرگترین هیئتهای عزاداری یزد است. بهگونهای که در دهههای 20 و 30 خورشیدی هیئت عزاداری و سینه زنی بعثت (میدان شاه) به مجلس عزاداری که در خانه مشیرالممالک برگزار بود میرفتند. این هیئت که حالا حدود 700 سینهزن و عزادار دارد، از هیئتهایی فعال و منسجم دوران انقلاب بوده است که با نوحههای انقلابی متأثر از نهضت امام حسین (علیه السلام) شور انقلابی را در مردم به وجود میآورد.هیئت و حسینیه میدان بعثت در هر دوره متصدی و بزرگانی همچون مشیرالممالک، حاج میرزا نصرالله بزاز، حاج رضا رشتی، محمدصادق رشتی، سیدمحمد رشتی، محمد چرخی، سید محمود اسدزاده، مهدی اعیارخان، حاج حسین قنادباشی، عباسعلی غنی آبادی، گلبهار، مصدق، شرقی، حاج حسین عزآبادی، سید مهدی چیتی و حاج حسین دستگاه دار داشته است که از زحمتکشان متدین و خادم اباعبدالله الحسین بودهاند.
در طی سالها حاج حسین نخلبند، علیرضا طراز، مسعود حافظی فرد و... به عنوان نوحه خوان و مداح با این هیئت همکاری داشتند.
هیئت عاشورا کوی امامزاده جعفر (علیه السلام) یزد
هیئت کوی امام زاده جعفر (علیه السلام) یزد یکی از قدیمی ترین هیئت های عزاداری یزد است. این هیئت به شکل امروزی و مستقل در سال 1340 تاسیس شد. این هیئت در تکیه محله خود واقع در بافت قدیم خیابان قیام کوچه امامزاده با حضور بیش از 600 سینه زن و عزادار تمرین می کنند.هیئت عاشورا کوی امامزاده جعفر در طی سالیان همواره با نوحه ها و عزاداری های زیبای خود مشهور بوده و طی سال ها نوحه خوان ها و مداحانی مانند مرحوم احمد گیوه ای، حاج محمد ابراهیمی و سید احمد دشمه با آن همکاری داشته اند. در حال حاضر محمد مهدی استادیان مسئول این هیئت است.
هیئت کوچه بیوک یزد
محله کوچه بیوک از محلههای قدیمی شهر یزد و باتوجهبه گزارشهای مورخان محلی احتمالاً این محله در قرن هشتم تشکیل شده است. هیئت کوچه بیوک نیز یکی از معروف ترین و باسابقهترین هیئتهای یزد است که در سال 1320 تأسیس شده است. این هیئت چند روز پیش از آغاز محرم تمرینهای خود را در حسینیه ابوالفضل (علیه السلام) انجام میدهد.در طول سالیان افراد مختلفی از جمله سید احمد موسوی، حسین علمدار، حمید علمدار، دکتر جلال امراللهی، حاج رضا علمدار، سید مرتضی سجاد، حاج محمد امراللهی مسئولیت این هیئت را بر عهده داشته اند.
آقایان ارسلان، قاسم حیدری، حسین طالبی، مصطفی استادیان، جواد غفرانی، محمد افسانی، مصطفی محسنزاده، سروش رحمانی، جواد ضیایی، آقایی زاده، برادران مجری و زحمتکش بهعنوان نوحهخوان و مرثیهسرا با هیئت کوچه بیوک همکاری کرده اند.
هیئت فرات یزد
هیئت فرات خیابان مهدی در نزدیکی بافت تاریخی یزد واقع شده است. این هیئت در سال 1394 تأسیس شده و با وجود تازه تأسیس بودن یکی از هیئتهای بزرگ یزد است. محمدجوادحنیف نژاد در حال حاضر سرپرستی هیئت فرات را بر عهده دارد. این هیئت شهادت امام حسن مجتبی (علیه السلام) و رحلت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و شهادت امام رضا (علیه السلام) در مشهد در جوار حرم علی بن موسی الرضا (علیه السلام) به عزاداری می پردازد.آقایان رضا تقیزاده، وحید احرامیان، مجید نیک انجام و طاها فتوحی از جمله نوحهخوانهایی هستند که با این هیئت همکاری داشته اند.
هیئت حضرت ابوالفضل (علیه السلام) پل نواب یزد
محله پل نواب از محلههای قدیمی یزد است که با گذر از میدان آزادی (باغ ملی) شروع میشود و تا محله خرمشاه ادامه دارد. هیئت عزاداری پل نواب نیز یکی از هیئتهای باسابقه یزد است که در پیش از آغاز محرم در حسینیه پل نواب به تمرین میپردازند.سالها سرپرست هیئت پل نواب مرحوم سید علیاصغر بزرگ حسینآبادی بوده است. همچنین محمدمهدی کمالی، رضا قائممقامی، محمد افسانی، محمدحسین نجارزاده، احسان دهقان، محمدجواد دهقان و ... بهعنوان نوحهخوان و مداح با این هیئت همکاری داشتند.
هیئت عزاداران حسینی محمود آباد یزد
هیئت عزاداران محمودآباد با بیش از 200 سال سابقه یکی از قدیمیترین و بزرگترین هیئتهای عزاداری در استان یزد است. این هیئت متشکل از دو هیئت صاحب الزمان به مدیریت احمد عشقان ملک و هیئت حسینی به مدیریت محمدعلی میرحسینی است. بین 700 تا 1000 نفر در هیئت عزاداران محمودآباد عضویت دارند و از نکات جالب توجه این هیئت تعداد زیاد سادات هست که همیشه در پیشاپیش هیئت حرکت میکنند.مراسم نخل برداری، تعزیه و کمکهای خیری از دیگر فعالیتهای این هیئت است.
هیئت عزاداران حسینی خیرآباد یزد
هیئت عزاداری خیرآباد، دارای قدمتی 100 ساله است و مسئولیت سرپرستی آن را سالهاست که آقای جوکار به عهده دارد و جمعیتی بالغ بر 1000 نفر در هیئت فعال هستند. سبک عزاداری هیئت در قالب زنجیرزنی و سینهزنی است. این هیئت همچنین در کمکهای عمومی و خیرمندانه به نیازمندان پیشقدم است. یکی از ویژگیهای شاخص این هیئت حضور نزدیک به 200 الی 300 نفر از سادات در جمع سینهزنان و عزاداران حسینی است.آقایان ابوالفضل بنا پور، یوسف همتی، رضا فلاح، مهدی جوکار، حاج علیاکبر همتی از نوحهخوانان، مداحان و مرثیهسرایانی هستند که با این هیئت همکاری داشتهاند.
هیئت عزاداران حسینی کوی علیا یزد
کوی علیا در مجاورت محلات باغ گندم ، شیخداد و ابوالمعالی در خیابان سیدگلسرخ یزد واقع شده و یکی از هیئتهای قدیمی یزد است که بیش از 100 سال قدمت دارد. این هیئت به دلایلی تعطیل شده بود اما در سال 62 و بعد از به شهادت رسیدن یکی از جوانان محله، با همراهی مردم، دوباره آغاز به کار کرد.هیئت کوی علیا از جمله هیئتهایی است که در تمام طول سال برای مناسبتهای مختلف مذهبی برنامه دارد.
حدود 400 نفر نیز عضو این هیئت هستند و عباس بیدمشکی، علیمحمد بیدمشکی، حرازی، حسن مزیدی، ده باشی و محمد اسماعیل کمال از جمله رؤسا و سرپرستان هیئت کوی علیا بودهاند.
مسگرزاده، نادرزاده، علیرضا ابهت، آقای انتظاری و مهدی میرزایی نسب در طول سالیان بهعنوان نوحهخوان با این هیئت همکاری داشتهاند و اکنون نیز محسن سلطانی حدود دو دهه است که تنها نوحه خوان این هیئت می باشد.
هیئت ابوالفضل قلعه کهنه یزد
محله قلعه کهنه از محلات بسیار قدیمی یزد است که از جنوب به محله پیر برج و خیابان مهدی، از غرب به محله وقت الساعت و از شرق به محلات سرسنگ و جوی هرهر محدود میشود.هیئت ابوالفضل قلعه کهنه از هیئتهای قدیمی و بزرگ یزد است که در سال 1328 تأسیس شده است. سبک این هیئت از همان ابتدا زنجیر زنی بوده است.
از گذشته تا به امروز آقایان عباس آخوندا (افضلی نادم) ، عباس شیشه بری، غزنوی، محمد آخوندا، و سید علی مؤذن زاده سرپرستی و ریاست هیئت را بر عهده داشتند. مفیدی فر، علی ترقی، مالک ترقی و سجاد شایقی از نوحه خوان های این هیئت هستند.
هیئت عزاداران حسینی کوی مصلی عتیق یزد
محله مصلی عتیق در بلوار امامزاده جعفر واقع شده است. مسجد این محله حدود 700 سال قدمت دارد و هیئت آن هم از هیئتهای قدیمی یزد است که تأسیس آن به سال 1250 بر می گردد.آقایان نقلی، نصرالله برومند و علیمحمد پور بابایی در طول سالیان سرپرستی این هیئت را بر عهده داشتند.
علیمحمد یوسفی، حسین گلاب، علی خاکی، مهرابی، رجبی و عمار عابدیان نیز به عنوان نوحه خوان با این هیئت همکاری داشتهاند.
هیئت حضرت ابوالفضل (علیه السلام) مهدیه شاهدیه یزد
هیئت مهدیه از زمان ساخت مهدیه ابرندآباد در سال 1354 تشکیل شد و از سال 1360 با نام هیئت حضرت ابوالفضل (علیه السلام) مهدیه شاهدیه یزد فعالیت خود را ادامه داد.سید ابوالقاسم میرجلیلی سرپرستی هیئت را بر عهده دارد. در طول سالیان محمدرضا میرجلیلی، سید ابوالقاسم میرجلیلی، رضا میرجلیلی، سید روح الله میرجلیلی و مسعود میرجلیلی به عنوان مداح و نوحه خوان با این هیئت همکاری داشته اند.
هیئت امام حسن مجتبی (علیه السلام) محمد آباد یزد
منطقه محمدآباد در 3 کیلومتری شهر یزد و در ابتدای مسیر یزد-کرمان واقع که از شمال به احمدآباد مشیر (ملاباشی) از غرب به سیدمیرزا، رحمت آباد و شهر یزد از جنوب به جاده یزد-کرمان و از شرق به جاده یزد-بافق محدود شده است.هیئت امام حسن مجتبی (علیه السلام) محمدآباد یزد در سال 1340 تأسیس شده است. حاج علی مزیدی و حاج علی اکبر نمدی سرپرستان قبلی این هیئت بوده اند و اکنون نیز سرپرستی آن را امیرحسین طحان بر عهده دارد.
سید شهاب سیدهرمزی، سیدمحمد دهقان، علی معزی ، سیدمجتبی نقیبی و مجید پروا برای این هیئت در طول سالیان اخیر نوحه خوانی کرده اند.
منبع: پژوهش راسخون